مزایای بازار ثانویه ارز


مشروح سخنان رییس کل بانک مرکزی در تشریح بسته جدید ارزی

رییس کل جدید بانک مرکزی با تشریح بسته جدید ارزی دولت ، گفت: بر اساس برنامه ریزی ها بازار ارز باز و عمق خواهد یافت همچنین خرید و فروش ارز در صرافی ها مجاز است.

عبدالناصر همتی امشب با حضور در برنامه زنده گفت وگوی ویژه خبری شبکه دو سیما ، با بیان اینکه، خوشحالم که در جایی هستم که بتوانم به مردم خدمت کنم و امیدوارم بتوانم به اعتماد رییس جمهور پاسخ دهم توضیحاتی را درباره بسته ارزی دولت ارایه کرد.

وی با اشاره به وضعیت بازار ارز ، تصریح کرد: بر اساس برنامه ریزی ها واردات با نرخ ترجیحی ۴۲۰۰ تومان انجام می شد که به تدریج افزایش یافته و به ۴۴۰۰ رسیده است ضمن اینکه مارجین کوچکی نیز برای بازار ثانویه داشتیم.

رییس کل بانک مرکزی ادامه داد: همچنین خرید و فروش ارز در صرافی ها انجام نمی شد و این امر بر کل مجموعه اثرگذار بود ضمن اینکه نرخ ترجیحی هم با مشکلاتی مواجه و ضوابط و مقررات رعایت نشد و به نتیجه رسیدیم که بازار باز باشد و ادامه روند قبلی امکان پذیر نیست.

وی ، تراز ارزی کشور را مثبت اعلام کرد و گفت: مشکلی برای اقتصاد نداریم و بازار و فعالان می توانند در بازار فعالیت و آن را عمق ببخشند .

وی با تشکر از سران سه قوه برای همکاری در روز های اخیر گفت: نتیجه کار کارشناسی به قوا ارایه و مجوز اجرای طرح ارایه شد.

بانک مرکزی دخالتی در نرخ ارز نخواهد کرد

همتی در بخش دیگری از اظهارات خود در برنامه گفت و گوی ویژه خبری درباره جزییات بسته ارزی گفت: ما یک بازار ارزی بیشتر نخواهیم داشت؛ دغدغه رهبر معظم انقلاب و رییس جمهوری این است که کالاهای اساسی و دارو به قیمت ثابت و بدون افزایش نرخ به دست مردم برسد.

وی افزود: مسئولین وزارتخانه های بهداشت، کشاورزی و صنعت موظف شده اند تا فهرست کالاهای اساسی، دارو و تجهیزات پزشکی و هر آنچه که در فهرست کالاهای مورد نیاز روزانه مردم قرار دارد، با ارز ۴ هزار و ۲۰۰ تومان تامین شود و تا فروردین سال آینده نیز تغییری نکند.

همتی ادامه داد: قرار است که مسئولین این حوزه ها نیز بر قیمت گذاری کالاها در زمان مصرف نظارت کنند و رییس جمهوری در این رابطه اتمام حجت کرده است و گفته اند که به طور روزانه این موضوع را دنبال خواهند کرد.

رییس شورای پول و اعتبار در پاسخ به سوال دیگری درباره رانت زا بودن بسته ارزی گفت: حجم همه کالاها در زمان بسته قبلی ۴ هزار و ۲۰۰ تومان بود و طبیعی بود که از دست خارج شود؛ تعداد کالاهای وارداتی بسیار زیاد است و برای نظارت کارآمد قرار است که فقط کالاهای اساسی ارز با نرخ ۴ هزار و ۲۰۰ تومان وارد شود.

رییس کل بانک مرکزی تاکید کرد: حتما با کسانی که سواستفاده کرده اند برخورد خواهد شد.

وی درباره تعیین قیمت در بازار اصلی ارز اظهار داشت: در دوره قبل ۲۰ درصد صادرکنندگان کوچک قرار بود در بازار ثانویه ارز خود را عرضه کنند که اساسا این بازار شکل نگرفت و شاید یک میلیون و ۴۰۰ هزار دلار انجام شد.

همتی ادامه داد: واردات مواد اولیه و کالاهای اساسی همه از طریق این بازار و از طریق ارز صادراتی پتروشیمی ها، فولاد و غیره تامین ارز خواهند شد و عرضه و تقاضا در این بازار شکل خواهد گرفت.

رییس کل بانک مرکزی گفت: حتما بانک مرکزی ارز پر قدرتی که در اختیار دارد در زمانی که صلاح بداند و برای تامین ارز استفاده خواهد کرد.

همتی درباره اینکه چه تضمینی وجود دارد که تولید کنندگان، ارز خود را در این بازار ارائه کنند، گفت: در دوره اول این اتفاق نیفتاد زیرا این تفکر وجود داشت که اگر در بازار ارز عرضه نشود گران تر و سود بیشتر خواهد شد که اینگونه نیست و ما به التفاوت نیز با نرخ بازار با توجه به تمهیداتی که از سوی رییس جمهور اندیشیده شده و تصمیماتی گرفته شده، صادرکنندگان در بازار همکاری خواهند داشت.

رییس کل بانک مرکزی درباره اینکه واردکنندگانی که نیاز به ارز دارند از مناسب بودن قیمت اطمینان داشته باشند، توضیح داد: در سامانه نیما وارد کنندگان و صادرکنندگان هستند و با تعامل و توافق بر سر نرخ با یکدیگر معامله صورت خواهد گرفت من هیچگونه پیش بینی از این نرخ نخواهم داشت و باید نرخ از سوی بازار تعیین شود.

وی ادامه داد: امیدواریم که نیاز به دخالت بانک مرکزی برای تعیین نرخ نباشد و نرخ مطلوب از سوی بازار اعلام و تعیین شود و بانک مرکزی در تلاش است تا به ذخایر خود بیافزاید و همانطور که الان وضعیت خوبی دارد، بهتر نیز شود.

همتی درباره گروه کالاهایی که می تواننداز این بازار استفاده کنند، توضیح داد: کالاهای غیر اساسی و ضروی باید در وزارت صمت ثبت سفارش شود و قاعدتا کالاهای ضروری نخواهد بود و گروه کالاهای دوم و سوم نیز نخواهیم داشت. اگر از مصرف کننده دفاع شود بدون شک وضعیت تولیدکننده نیز بهتر خواهد شد.

نظارت بر صرافی ها

رییس کل بانک مرکزی درباره نظارت بر صرافی ها گفت: ساختار نظارتی داریم، بازار نقد در همه جای دنیا با بازار حواله اختلاف اندکی دارد و اختلاف در این حد قابل قبول است.

وی افزود: وزن بازار دوم بسیار بالاتر از ارز تخصیصی با نرخ دولتی است و نرخی که از این دو بازار بیرون می‌آید نرخ بازار آزاد و صرافی‌ها را تشکیل می‌دهد.

همتی تصریح کرد: ارز مورد نیاز مردم در حد نیازهای خرد از طریق صرافی‌ها تامین خواهد شد و نرخ ارز در صرافی ها حدود ۵ درصد با بازار ثانویه تفاوت خواهد داشت.

وی ادامه داد: نابسامانی‌هایی در بازار ارز کشور به وجود آمد و تحرکاتی از سوی دشمن نیز وجود داشت، ما در شرایطی شبیه جنگ اقتصادی قرار داریم اما دولت آنقدر اقتدار دارد که می تواند بگوید که در همان روزی که شما می‌خواهید تحریم‌ها را اجرا کنید ما بازار خود را باز می کنیم.

همتی با بیان اینکه انتظارات مردم اثرگذار است و باید همه کمک کنند که این انتظارات مثبت شود، افزود: زمانی که خرید و فروش ارز را محدود کردیم فشار به بازار سکه وارد آمد و موجب بالا رفتن قیمت و ایجاد حباب شد که با این اقدامات قیمت سکه نیز پایین خواهد آمد.

رییس کل بانک مرکزی خاطرنشان کرد: این انتظارات اثر خود را بر روی تورم گذاشته و بخشی از تورم را شکل داده است و نرخی که در بازار شکل می‌گیرد کمک می‌کند که بتوانیم این افزایش قیمت‌ها را کنترل کنیم و سیستم کنترل تورم روی فعالیت‌های بازار ارز سوار خواهد شد.

وی با تأکید بر اینکه خروج ارز دیگر اتفاق نخواهد افتاد، گفت: ورود ارز و طلا نیز با مصوبه امروز توسط صرافی‌ها اتفاق خواهد افتاد ما باید این جهت را برعکس کنیم و امروز در جلسه سران سه قوه تصویب شد که هر کس آمادگی دارد طلا از خارج کشور وارد کند این اجازه را می دهیم و از تعرفه و ارزش افزوده معاف است.

معافیت مالیاتی برای ورود طلا و دلار

رئیس کل بانک مرکزی با اشاره به سیاست‌های جدید بانک مرکزی در خصوص خروج ارز از کشور گفت: برنامه‌های جدیدی در نظر گرفته شده است تا از خروج بیهوده ارز از کشور جلوگیری شود.

وی ادامه داد: همانطور که در هیئت دولت تصویب شده است، بستری فراهم شده تا صرافی های توانمند با هماهنگی بانک مرکزی و در عین حال افراد حقیقی و حقوقی نسبت به ورود طلا و اسکناس دلار به کشور اقدام کنند که این عمل با سیاست‌های تشویقی از جمله معافیت مالیاتی همراه است.

همتی تاکید کرد: در مبحث بورس بانک مرکزی سیاست‌های جدیدی و مهمی در پیش دارد؛ با هماهنگی رییس سازمان بورس و اوراق بهادار بانک مرکزی برنامه دارد تا برای هدایت و کنترل بازار ثانویه ارز از ابزارهای مالی بازار ثانویه استفاده کند.

شورای ثبات بازارها باید ایجاد شود

وی با بیان اینکه بازارهای مالی باید به هم نزدیک شوند، خاطرنشان کرد: پیشنهاد من همواره این بوده که باید شورای ثبات ایجاد شود؛ الان بازار قالب متاسفانه بازار پول است و بیش از 85 درصد بازار ما بازار پول است.

رییس کل بانک مرکزی افزود: بازار پول باید تامین کننده نیازهای کوتاه مدت باشد و بازار سرمایه و بیمه به سمت تامین مالی بلند مدت بروند.

همتی گفت: من در کنار بازار سرمایه خواهم بود و 15 سال در بیمه بوده ام و تعلق خاطر نوستالژیک به آن دارم؛ امیدوارم که بتوانیم بازارها را به هم نزدیک کنیم.

رییس شورای پول و اعتبار درباره نرخ سود گفت: فعلا تمام وقت خود را برای بسته ارزی گذاشته ایم و حتما با مدیران عامل بانک ها برای نرخ سود جلسه خواهیم گذاشت و تصمیم می گیریم.

وی افزود: من با مدیران عامل بانک ها رفیق و دوست هستم ولی در زمان تخلف آنها، حتما برخورد خواهم کرد.

همتی عمده مشکلات اقتصادی کشور را به دلیل نقدینگی دانست و افزود: اگر قرار باشد بانک ها اضافه برداشت داشته باشند، و هر کاری دوست داشته باشند بکنند، حتما با آنها برخورد می شود؛ قطعا با خلق پول، اضافه برداشت و غیره برخورد خواهیم کرد.

رییس شورای پول و اعتبار ادامه داد که بعد از ساماندهی به بازار ارز، بنگاهداری بانک ها و مطالبات معوق و بدهی دولت به بانک ها رسیدگی خواهد شد.

همتی اظهار داشت: به مردم قول می‌دهم در مدتی که مسئولیت بانک مرکزی را دارم به صورت تمام وقت در خدمت حل مشکلات سیستم بانکی و مردم باشم.

وی در مورد طرح اصلاح قانون بانکداری نیز گفت: اگر قرار است طرحی و اصلاحی در سیستم بانک مرکزی باشد نباید کار ما را دشوارتر کند٬ هدف تحول است و باید اختیارات و امکانات بانک مرکزی افزایش یابد.

رییس کل بانک مرکزی با بیان اینکه امیدوارم با طراحان طرح به تفاهم برسیم و نظرات کارشناسی ما را نیز بپذیرند، گفت: صحبت‌هایی با رئیس مجلس و اعضای کمیسیون اقتصادی کرده‌ایم و امیدوارم به راه حلی برسیم که به نفع سیستم بانکی و کشور باشد.

همتی تاکید کرد: همه مسئولین نظام تمام تلاش خود را می‌کنند تا معیشت مردم دچار مشکل نشود و از سوی دیگر دشمن نیز با تمام قوا وارد میدان شده است، ما مشکلات مردم را درک می‌کنیم و موظفیم برای حل مشکلات اقدام کنیم.

آشنایی با بازار سرمایه

بازار سرمایه یکی از زیر شاخه های بازارهای مالی می باشد. در کشورهای توسعه یافته چرخ اقتصاد برمبنای بازارهای سرمایه می چرخد.

بازار سرمایه یکی از زیر شاخه های بازارهای مالی می باشد. اصولا اقتصاد هر کشوری بر مبنای پول و بازارهای سرمایه طرح ریزی می شود. در کشورهای اروپایی و به طور کلی توسعه یافته چرخ اقتصاد کشور براساس بازارهای سرمایه می باشد. حال اقتصاد کشورهای در حال توسعه هنوز برمبنای قدیمی و براساس بازار پول می باشد. در کشورهای توسعه یافته بانک ها نقش پر رنگ تری در دولت ها ایفا می کنند زیرا به علت نبود بازارهای سرمایه، بانک ها باید این خلاء را در اقتصاد پر کنند

آشنایی با انواع بازار سرمایه

در بازار سرمایه، افراد به معامله ی دارایی های خود می پردازند. بازارهای سرمایه بر حسب سررسید اوراق قرضه به دو دسته تقسیم می شود که عبارتند از:

  • بازار اولیه: محل درآمد زایی دولت ها، سازمان ها و … در این بازار از طریق اوراق بدهی می باشد. افرادی که اوراق عرضه اولیه را خریداری می کنند در بازار سرمایه ی اولیه شرکت کرده اند. در این بازار معمولا شرکت های نوپا فعالیت می کنند تا بتوانند سرمایه مورد نیاز خود را بدست آورند.
  • بازار ثانویه: در این بازار سرمایه گذاران برای درآمد زایی از دارایی های قبلی خود استفاده می کنند. بازار بورس نوعی بازار سرمایه ی ثانویه می باشد.

سهام، صندوق های سرمایه گذاری مشترک و اوراق قرضه به ترتیب اقلامی هستند که بیشترین خرید و فروش در بازار ثانویه به آنها تعلق می گیرد. در بازار ثانویه سرمایه گذاران بیشتر با یکدیگر معامله می کنند تا شرکت های عرضه کننده ی سهام. در بازار ثانویه ارزش واقعی دارایی ها مشخص می شود.

بهادار

معرفی اوراق بهادار

انواع اوراق در بازار سرمایه

فعالیت در بازار سرمایه با دو نوع دارایی مختلف اعم از : اوراق بهادار سهام و اوراق بدهی انجام می گیرد. هر کدام از این اوراق نوعی سرمایه با ویژگی های متفاوت می باشند.

  1. معرفی اوراق بهادار سهام: افرادی که اوراق بهادار سهام را خریداری می کنند در واقع مالکیت بخشی از یک شرکت یا سرمایه گذاری را به عهده دارند و در سود و زیان شرکت سهیم می شوند. این اوراق در بازار بورس اوراق بهادار خرید و فروش می شود.
  2. معرفی اوراق بهادار بدهی: در یک توضیح ساده این اوراق در قالب پول و اوراق قرضه در اختیار وام گیرندگان قرار می گیرد. آن ها مشکل خود را با وام برطرف می کنند سپس اصل پول با بهره را به وام دهنده پس می دهند. اوراق قرضه در هر دو بازار مالی اولیه و ثانویه قابل معامله می باشد.

بورس

مزایای بازار بورس

بازار سرمایه چه مزایایی دارد؟

برخی از مزایای بازار سرمایه عبارتند از:

  • بازار سرمایه شرایط مساعدی را برای رشد اقتصاد و کسب سود قابل ملاحظه فراهم می کند.
  • سرمایه گذاران می توانند یک پس انداز طولانی مدت در بازار سرمایه داشته باشند.
  • اطلاعات بدست آمده در بازار سرمایه کاملا روشن و شفاف می باشد. هزینه های ناشی از خرید و فروش به میزان زیادی کاهش پیدا می کند.
  • معاملات سریع تر و آسان تر تسویه می شوند.

شرکت های نوپا برای رشد و ارتقای فعالیت های خود باید از بازار اولیه وارد بازار ثانویه شوند و سرمایه ی خود را از طریق اوراق بهادار یا بدهی بدست آورند. در بازار سرمایه خرید و فروش اوراق از طریق بانکداران، حسابداران و وکلا انجام می شود.

مقایسه بازار های سرمایه خصوصی و عمومی

در بازار سرمایه ی عمومی همه چیز شفاف و واضح در اختیار تمام سرمایه گذاران قرار می گیرد. سرمایه گذاران می توانند تمام اطلاعات جمع آوری شده توسط شرکت ها را به آسانی مطالعه کنند و در رابطه با خرید سهام تصمیم گیری کنند. در بازارهای عمومی برای پیدا کردن خریدار با هیچ مشکلی مواجه نیستید و در مدت زمان کوتاهی می توانید سهام خود را بفروش برسانید. در مقابل بازار خصوصی اطلاعات شرکت ها را فقط در اختیار افراد خاص قرار می دهد و برای فروش سهام در این بازار باید چند روزی صبر کنید.

سرمایه

انواع اوراق قرضه

انواع بازار اوراق قرضه کدامند؟

  • اوراق قرضه شرکتی: در بازار سرمایه این اوراق به مشاغلی تعلق می گیرد که به ازای پرداخت مبلغی به عنوان بهره به سرمایه گذاران داده شده است. برای پرداخت بهره مدتی بین 5 تا 12 سال زمان تعیین می شود البته باز پرداخت اصل و بهره ی برخی از اوراق بیشتر از 12 سال نیز می باشد.
  • بازار سرمایه اوراق ناخواسته: این اوراق بالاترین بازدهی را دارند و پر ریسک هستند. اما این اوراق توسط شرکت های کوچک و کم سابقه ارائه می شود. به همین جهت امکان دارد بازگشت سرمایه ای نداشته باشد.
  • اوراق قرضه خارجی: در این نوع از اوراق قرضه مبنای فعالیت شرکت ها بر اساس ارز خارجی می باشد. به این معنا که باز پرداخت اصل و بهره ی اوراق باید متناسب با ارز خارجی باشد.اگر شما اوراقی را به دلار خریداری کرده باشید باید به دلار نیز بهره و اصل پول را پرداخت کنید.

معرفی اوراق قرضه دولتی

در بازار سرمایه، چندین گروه سرمایه گذار وجود دارد که عبارتند از : سرمایه گذار محافظه کار، سرمایه گذار بلند پرواز و … اوراق قرضه دولتی کاملا مناسب سرمایه گذاران محافظه کار می باشد. این اوراق دارای سود دوره ای می باشند. از آن جایی که پشتوانه اوراق قرضه دولتی، دولت است سرمایه گذار با کمترین ریسک می تواند در این اوراق سرمایه گذاری کند. دولت ها برای بازپرداخت اوراق قرضه ی خود هیچ مشکلی ندارند آن ها برای تامین منابع مالی مورد نیاز خود از مردم مالیات می گیرند و یا اسکناس چاپ می کنند.

سرمایه گذاری

سود زیاد از سرمایه گذاری

ویژگی های بازارهای سرمایه چیست؟

  • سرمایه های بلا استفاده و رها شده وارد بازار سرمایه، برای بهره برداری می شوند.
  • سرمایه گذاران به آسانی می توانند در این بازار به معامله بپردازند.
  • یک فرصت استثنایی برای شرکت های می باشد تا بتوانند با گرفتن وام یا سهیم کردن سرمایه گذاران در سهام شرکت، فعالیت های خود را گسترش دهند و رشد اقتصادی قابل توجهی کسب کنند.
  • سرمایه گذاران در بازارسرمایه می توانند دارایی خود را به سرعت و سهولت نقد کنند.
  • سرمایه گذارانی که در بازار سرمایه حضور دارند به آسانی از اخبار و وضعیت سهام آگاه می شوند. قیمت های ارائه شده در این بازار مالی کاملا شفاف می باشد. سهام شرکت ها ممکن است با یک اخبار رشد یا کاهش داشته باشد.
  • حضور در بازار سرمایه فرصتی برای سرمایه گذاران فراهم می کند تا بتوانند از سرمایه ی خود سود بیشتری ببرند.

چهارچوب و قوانین حاکم بر بازارهای بین المللی

قوانین و مقررات بازار سرمایه در کشورهای مختلف برگرفته از قوانین وضع شده توسط نهاد های نظارتی در آمریکا میباشد. پس از یک دوره رکود طولانی مدت در بازار های سرمایه ی آمریکا و در سال های 1930 گروهی از اقتصاددان های دولت تصمیم گرفتن قوانینی را برای جلوگیری از تقلب و دستکاری در این بازار وضع کنند. قوانین بازار های سرمایه ی آمریکا در سال 1934 به طور کامل در بازار اجرا شد. این قوانین توانست رکود بازار را تا حدود زیادی رفع کند. در این قوانین سرمایه گذار بیشتر مورد حمایت قرار می گیرد تا بتواند با خیالی آسوده به معامله در این بازار بپردازد. بدین ترتیب امکان فریبکاری و تقلب شرکت ها وجود ندارد.

سخن آخر

همان طور که در این مقاله شرح داده شد منظور از بازار سرمایه، سرمایه گذاری های بلند مدت می باشد. برخی از نکاتی که موجب تمایز بازارهای سرمایه می شود عبارتند از: عوامل اقتصادی، میزان تفاوت نقدینگی، امکان دسترسی به اطلاعات و … بازارهای سرمایه یک شاهراه ارتباطی بین دارندگان سرمایه و شرکت های نیازمند سرمایه می باشد. در واقع بازارهای سرمایه بستر مناسبی برای انواع شرکت ها و پروژه ها می باشد از سوی دیگر سرمایه داران نیز در یک فضای مناسب می توانند سرمایه گذاری کنند.

مزایای یک روش غیررایج افزایش سرمایه

مزایای یک روش غیررایج افزایش سرمایه

به رغم رفع ابهامات مالیاتی در خصوص اندوخته صرف سهام و نیز قابلیت‌های موجود در قانون تجارت، هنوز تعیین قیمت پذیره‌نویسی سهام جدید ناشی از افزایش سرمایه براساس قیمت‌های جاری بازار، در بورس تهران رایج نشده است و فقط تعداد انگشت شماری از شرکت‌ها این رویه را به کار برده‌اند.

به نظر می‌رسد هیچ‌گونه ابهامی در موضوع فوق وجود ندارد و اثر گزینه‌های مختلف چگونگی مصرف صرف سهام بر قیمت سهام قابل محاسبه است. همچنین در خصوص انتشار حق تقدم یا فروش سهام جدید به صورت اعلام پذیره‌نویسی عمومی (سلب حق تقدم)، در چارچوب امکانات قانون تجارت، راه‌حل‌های مشخصی وجود دارد.

افزایش سرمایه از طریق تعیین قیمت پذیره‌نویسی براساس قیمت بازار، انتقال اضافه ارزش به حساب اندوخته صرف‌سهام و فروش سهام جدید از طریق صدور گواهی‌نامه حق‌تقدم خرید سهام مناسب‌ترین رویه است که ضمن تأمین اهداف بازار سرمایه، منافع سهامداران را به صورت کاملاً عادلانه‌ای حفظ می‌کند و در چارچوب امکانات موجود، برای اجرای آن سهولت بیشتری صورت خواهد گرفت. گرچه فروش سهام جدید از طریق اعلام پذیره‌نویسی عمومی (سلب حق تقدم از سهامداران موجود) هم به دلیل وجود زیرساخت‌های مناسب عرضه اولیه در بازار سرمایه ایران کاملا امکان‌پذیر است.

رویه رایج تعیین قیمت پذیره‌نویسی معادل ۱۰۰۰ ریال، اساسا مفهوم و ماهیت حق تقدم خرید سهام را تغییر داده و برخلاف بازارهای سرمایه سایر کشورها و نیز برخلاف فروض ماده ۱۷۲ قانون تجارت که پس از پایان مهلت پذیره‌نویسی حق تقدم خرید سهام فاقد ارزش خواهد بود، در بازار سرمایه ایران با پدیده منحصر به فرد فروش حق تقدم‌های استفاده نشده پس از پایان مهلت پذیره‌نویسی مواجه شده‌ایم.

در چنین حالتی شرکت حق تقدم‌های استفاده نشده دارندگان حق تقدم را در چند جلسه معاملاتی به فروش رسانده و وجه حاصل از فروش را پس از کسر هزینه‌های مربوطه به حساب بستانکار مالک حق تقدم منظور می‌کند.

الف) ریسک‌های مرتبط با فروش حق تقدم استفاده نشده برای سرمایه‌گذاران و بازار سرمایه

با وقوع رویداد فروش حق تقدم استفاده نشده، منافع مالکین حق تقدم، به دلایل زیر با مخاطرات جدی روبرو می‌شود:

  1. مالکین حق تقدم نقشی در تعیین قیمت فروش دارایی خود ندارند و هیچ معیاری برای اندازه‌گیری منصفانه بودن قیمت حق تقدم عرضه شده وجود ندارد.
  2. در فاصله بین پایان مهلت پذیره‌نویسی تا زمانی که شرکت بخواهد وجه حاصل از حق تقدم استفاده نشده فروش رفته را به ذینفع پرداخت نماید، دارایی سرمایه‌گذار فاقد قابلیت نقدشوندگی خواهد بود.
  3. هیچ گونه الزامی برای کوتاه کردن این دوره وجود ندارد.
  4. پس از فروش حق تقدم استفاده نشده، شرکت‌ها عموماً از پرداخت وجه فوق به سرمایه‌گذار به دلایل و بهانه­های مختلف خودداری کرده و زمان پرداخت را حتی الامکان به تاخیر می­اندازند.
  5. چنانچه سرمایه‌گذار برای مدت طولانی از وضعیت دارایی خود بی‌خبر باشد، دسترسی به اطلاعات مرتبط با مطالبات ناشی از فروش حق تقدم‌های استفاده نشده بسیار مشکل خواهد بود.
  6. و شاید مهمترین نکته در مواردی که قیمت بازار سهام بصورت قابل توجهی بیشتر از قیمت اسمی سهم بوده و قیمت پذیره‌نویسی در افزایش سرمایه معادل قیمت اسمی تعیین می‌شود، جاماندن سرمایه‌گذار از فروش حق تقدم یا استفاده از آن برای پذیره‌نویسی در مهلت مقرر، تنها به مفهوم عدم مشارکت در سرمایه‌گذاری جدید نخواهد بود بلکه بخش قابل توجهی از سرمایه‌گذاری موجود سرمایه‌گذار بدون اراده و دخالت وی نقد خواهد شد. فروش حق تقدم استفاده نشده توسط ناشر مدیریت می‌شود و متاسفانه به دلیل وجود شرایط مساعد، به راحتی امکان انتقال منافع دارندگان حق تقدم به اشخاص مورد نظر فراهم است و نمونه‌های متعددی از نقض آشکار حقوق سهامداران موجود است.
  7. برای مثال فرض کنید قیمت بازار سهمی ۲۵۰۰۰ ریال بوده و شرکت اقدام به افزایش سرمایه از طریق صدور حق تقدم، معادل ۱۰۰درصد سرمایه اسمی می‌کند. در صورت تعیین قیمت پذیره‌نویسی به قیمت اسمی، قیمت سهام و حق تقدم سهم به صورت نظری پس از افزایش سرمایه، به ترتیب ۱۳۰۰۰ ریال و ۱۲۰۰۰ ریال است. چنانچه سرمایه‌گذار از افزایش سرمایه جا بماند نه تنها ۵۰درصد نسبت مشارکت خود را از دست خواهد داد بلکه ۴۸درصد از دارایی او (۱۲۰۰۰ ریال از ۲۵۰۰۰ ریال) به فروش رفته و نقد خواهد شد.

در صورتی که اگر افزایش سرمایه بر اساس قیمت بازار انجام می‌گرفت نسبت افزایش سرمایه صرفاً ۴درصد بود و کاهش نسبت مشارکت سرمایه‌گذار نیز کمتر از ۴ خواهد بود و کاهش ارزش دارائی موجود وی در اثر فروش حق تقدم استفاده نشده تقریباً قابل اغماض خواهد بود. حتی اگر شرکت هدف تجزیه سهم را مدنظر داشته باشد، با انتقال صرف سهام به سرمایه و صدور سهام جایزه، هدف مزبور هم محقق خواهد شد.

توجه به این نکته ضروری است که به دلیل تورم عملا افزایش سرمایه‌های رایج چند صد درصدی بوده و مشکل مورد اشاره تشدید می‌شود.

ب) چه باید کرد؟

یکی از مناسب‌ترین روش‌ها ضرورت رفع تمامی معضلات فوق، تعیین قیمت پذیره‌نویسی سهام جدید بر اساس قیمت بازار خواهد بود.

ب-۱) بررسی چگونگی عرضه سهام جدید ناشی از افزایش سرمایه شرکت‌های پذیرفته شده در بورس به قیمتی بیش از قیمت اسمی:

  1. چگونگی فروش سهام ناشی از افزایش سرمایه در بورس

پذیره‌نویسی سهام جدید ناشی از افزایش سرمایه (عرضه اولیه)، در حال حاضر در بورس تهران عموما از طریق استفاده از حق تقدم خرید سهام با تعیین قیمت پذیره‌نویسی سهم معادل ارزش اسمی صورت می‌گیرد. چنانچه شرکت بخواهد سهام جدید را به قیمتی بیش از قیمت اسمی بفروشد روش‌های ذیل مورد توجه قرار خواهد گرفت:

  • صدور حق تقدم خرید سهام و تعیین قیمت پذیره‌نویسی به قیمتی بیش از قیمت اسمی

این روش در چارچوب امکانات موجود سیستم معاملات رایانه‌ای یک روش کاملاً عملی و قابل اجرا بوده و غیر از قیمت پذیره‌نویسی، سایر عوامل ثابت هستند.

  • سلب حق تقدم از سهامداران موجود و عرضه عمومی یا فروش خصوصی سهم
  • نکته بسیار مهم:
    • تقریبا تمام موارد افزایش سرمایه از طریق تعیین قیمت پذیره‌نویسی بر اساس قیمت بازار و بیش از قیمت اسمی انجام شده در بورس از روش سلب حق تقدم خرید سهامداران موجود بوده و روش افزایش سرمایه با صرف و با حق تقدم مورد توجه قرار نگرفته است. در صورتی که رویه رایج در افزایش سرمایه در سایر کشورها عموما همین روش بوده و روح مواد ۱۶۰ و ۱۷۲ قانون تجارت نیز در برگیرنده این روش است. در ماده ۱۷۲ سخن از فروش سهام (و نه حق تقدم استفاده نشده) پس از مهلت پذیره‌نویسی است و فرض بر این است که قیمت پذیره‌نویسی نزدیک به قیمت بازار بود و لذا قیمت حق تقدم ناچیز است و پس از مهلت پذیره‌نویسی حق تقدم فاقد ارزش خواهد بود.
    • همچنین این روش ریسک عدم تعیین قیمت پذیره‌نویسی مناسب و افزایش قیمت قابل توجه سهام در دوره پذیره‌نویسی را برای سهامدارن موجود کم می‌کند چرا که در هر صورت تغییرات قیمتی در قیمت حق تقدم منعکس و حقوق سهامداران موجود محفوظ می‌ماند.
    • اگر ناشر اعلام کند که صرف سهام کلا به اندوخته‌ها منتقل خواهد شد مزایای بازار ثانویه ارز و متعلق به سهامداران قدیم و جدید بوده و سهام جایزه به نسبت مشارکت به همه سهامداران تعلق خواهد گرفت، لذا قیمت تئوریک همان قیمت بازار است و بین قیمت پذیره‌نویسی و قیمت بازار تفاوت چندانی نبوده و می‌توان پس از مهلت پذیره‌نویسی سهام جدید را به قیمت تعیین شده در اعلامیه پذیره‌نویسی به عموم عرضه کرد (ماده ۱۷۲ قانون تجارت). بدیهی است علت فاقد ارزش شدن حق تقدم پس از پایان مهلت پذیره‌نویسی غیرمنطقی است.
    • روش رایج در سال‌های اخیر با صرف سهام، انتشار سهام جایزه به نفع سهامداران قبلی بوده و لذا قیمت تئوریکی که مبنای تعیین قیمت پذیره‌نویسی بوده کمتر از قیمت بازار است. لذا در این روش نمی‌توان پس از پایان مهلت پذیره‌نویسی حق تقدم را فاقد ارزش دانست و برای محافظت از منافع سهامداران موجود فروش حق تقدم‌های استفاده نشده همراه با عرضه عمومی به منظور جمع‌آوری وجوه پذیره‌نویسی الزامی است.
    1. نحوه پذیره‌نویسی و کارمزدهای مرتبط

    پذیره‌نویسی سهام جدید از طریق انتشار گواهی نامه حق خرید سهام حتی برای شرکت‌های پذیرفته شده در بورس، خارج از بورس صورت می‌گیرد و اساساً پذیره‌نویسی سهم، معامله تلقی نشده و به آن کارمزد تعلق نمی‌گیرد. همچنین انتشار سهام جدید هنگامی که دارندگان اوراق قرضه قابل تبدیل، دارندگان حق خرید، دارندگان حق تقدم خرید و غیره، حق خود را برای پذیره‌نویسی سهام جدید اعمال می‌کنند، بازار اولیه بوده و معامله تلقی نمی‌شود و بدون کارمزد است. گرچه اخیرا بازارهی بورس و فرابورس برای پذیره‌نویسی اولیه هم مورد استفاده قرار می‌گیرد.

    ب-۲) مزایای تعیین قیمت پذیره‌نویسی سهام جدید ناشی از افزایش سرمایه بر اساس قیمت‌های جاری سهام در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس

    امکان تعیین قیمت پذیره‌نویسی سهم جدید براساس قیمت‌های جاری، می‌تواند بر کارآیی بازار اثرات عمیق و گسترده‌ای به شرح ذیل داشته باشد:

    • جلوگ یری از تغییرات شدید قیمت سهام پس از افزایش سرمایه
    • ایجاد ارتباط منطقی بین قیمت سهام در بازار اولیه و بازار ثانویه
    • کاهش قابل توجه نسبت دارایی فاقد قابلیت نقدشوندگی سرمایه‌گذار در فاصله بین پایان مهلت پذیره‌نویسی و ثبت افزایش سرمایه
    • تعیین درصد مشارکت سهامداران در سرمایه شرکت براساس ارزش جاری بازار و نه ارزش اسمی
    • تأثیرپذیری مستقیم منافع سهامداران موجود از قیمت جاری بازار و تحقق سود ناشی از افزایش ارزش دارایی
    • ایجاد حساسیت در مدیران شرکت نسبت به قیمت سهام (چرا که مدیران به عنوان حافظ منافع سهامداران موجود، باید بتوانند بیشترین منابع را با از دست دادن کمترین نسبت مشارکت جدید جذب کنند)
    • رونق معاملات حق تقدم به دلیل امکان ایجاد تغییرات قابل توجه در قیمت حق‌تقدم و ضرورت تجدید نظر در دامنه نوسانات قیمت حق تقدم

    ب-۳) مالیات صرف سهام

    با تصویب تبصره ۳ ماده ۱۴۳ قانون مالیات‌های مستقیم مصوب ۸۰/۱۱/۲۷ مبنی بر این که «در شرکت‌های سهامی پذیرفته‌شده در بورس، اندوخته صرف سهام مشمول مالیات مقطوع به نرخ نیم درصد (۰.۵%) خواهد بود و به این درآمد مالیات دیگری تعلق نمی‌گیرد»، راه برای پذیرش افزایش سرمایه شرکت از طریق صرف سهام باز شد. در حال حاضر امکان فروش سهام جدید همراه با صرف، چه از طریق حفظ حق‌تقدم خرید سهامداران موجود و چه از طریق سلب حق‌تقدم از سهامداران موجود و عرضه سهام جدید به عموم یا اشخاصی که سهام جدید طبق مصوبات مجمع برای تخصیص به آن‌ها در نظر گرفته شده، بوجود آمده است.

    بازار مالی چیست؟

    بازار مالی چیست؟

    بازارهای مالی به طور گسترده به هر بازاری اطلاق می‌شود که در آن معاملات اوراق بهادار انجام می‌شود؛ از جمله بازار سهام، بازار اوراق قرضه و بازار مشتقات و غیره. بازارهای مالی برای عملکرد روان اقتصادهای سرمایه داری حیاتی هستند.

    درک بازار مالی

    بازار مالی

    بازارهای مالی با تخصیص منابع و ایجاد نقدینگی برای کسب و کارها و کارآفرینان، نقشی حیاتی در تسهیل عملکرد روان اقتصاد های سرمایه داری ایفا می کنند. بازارها نقل و انتقال دارایی های مالی را برای خریداران و فروشندگان آسان می کنند. بازارهای مالی محصولات اوراق بهاداری را ایجاد می کنند که برای کسانی که وجوه اضافی دارند (سرمایه گذاران / وام دهندگان) بازدهی ایجاد می کند و این وجوه را در اختیار کسانی قرار می دهد که به پول اضافی (قرض گیرندگان) نیاز دارند.

    بازار سهام تنها یکی از انواع بازارهای مالی است. بازارهای مالی با خرید و فروش انواع مختلفی از ابزارهای مالی از جمله سهام، اوراق قرضه، ارزها و مشتقات ساخته می شوند. بازار مالی به شدت به شفافیت اطلاعاتی متکی است تا اطمینان حاصل کند که بازارها قیمت هایی را که کارآمد و مناسب هستند، تعیین می کنند. قیمت بازار اوراق بهادار ممکن است به دلیل نیروهای اقتصاد کلان مانند مالیات، نشان دهنده ارزش ذاتی آنها نباشد.

    برخی از بازارهای مالی کوچک با فعالیت اندک هستند و برخی دیگر مانند بورس نیویورک (NYSE) روزانه تریلیون ها دلار اوراق بهادار معامله می کنند. بازار سهام یک بازار مالی است که سرمایه گذاران را قادر می سازد تا سهام شرکت های سهامی عام را خرید و فروش کنند. بازار سهام اولیه جایی است که انتشارات جدید سهام، به نام عرضه‌های اولیه عمومی (IPO) به فروش می‌رسند. هر گونه معامله بعدی سهام در بازار ثانویه اتفاق می افتد؛ جایی که سرمایه گذاران اوراق بهاداری را که قبلاً توسط شرکت عرضه اولیه شده اند، خرید و فروش می کنند.

    انواع بازارهای مالی

    معرفی انواع بازارهای مالی

    بازار سهام

    شاید فراگیرترین بازار مالی، بازار سهام باشد که شرکت‌ها سهام خود را در آن فهرست می‌کنند و سهام آنها توسط معامله‌گران و سرمایه‌گذاران خرید و فروش می‌شوند. بازارهای سهام، توسط شرکت‌ها برای تامین سرمایه از طریق عرضه اولیه عمومی (IPO) استفاده می‌شوند و سهام متعاقباً بین خریداران و فروشندگان مختلف در بازاری که به عنوان بازار ثانویه شناخته می‌شود، معامله می‌شود.

    سهام ممکن است در بورس های فهرست شده، مانند بورس نیویورک (NYSE) یا نزدک، یا خارج از بورس (OTC) معامله شود. بیشتر معاملات سهام از طریق بروکرها یا کارگزاری های مورد تایید قانون انجام می شود و اینها نقش مهمی در اقتصاد به عنوان معیاری برای سنجش سلامت کلی در اقتصاد و همچنین تأمین بازده سرمایه گذاری و سود تقسیمی برای سرمایه گذاران ایفا می کنند. شرکت‌کنندگان معمولی در بازار سهام شامل سرمایه‌گذاران و معامله‌گران (هم خرده‌فروشی و هم نهادی) و همچنین بازارسازها (MM) و متخصصانی هستند که نقدینگی را حفظ می‌کنند و بازارهای دوطرفه را ارائه می‌کنند. کارگزاران نیز اشخاص ثالثی هستند که معاملات بین خریداران و فروشندگان را تسهیل می‌کنند.

    بازارهای خارج از بورس

    بازار خارج از بورس (OTC) یک بازار غیرمتمرکز است - به این معنی که مکان های فیزیکی ندارد و معاملات به صورت الکترونیکی انجام می شود - که در آن فعالان بازار، اوراق بهادار را مستقیماً بین دو طرف بدون کارگزار معامله می کنند. در حالی که بازارهای خارج از بورس ممکن است معاملات سهام خاصی را انجام دهند (به عنوان مثال، شرکت های کوچکتر یا پرریسک تر که معیارهای فهرست بندی بورس ها را ندارند)، بیشتر معاملات سهام از طریق بورس انجام می شود. با این حال، برخی از بازارهای مشتقه منحصراً خارج از بورس هستند و بنابراین بخش مهمی از بازارهای مالی را تشکیل می دهند. به طور کلی، بازارهای خارج از بورس و معاملاتی که در آنها رخ می دهد، بسیار کمتر تنظیم و قانونگذاری شده و دارای نقدشوندگی و شفافیت کمتر هستند.

    بازارهای اوراق قرضه

    اوراق قرضه

    اوراق قرضه، اوراق بهاداری است که در آن سرمایه گذار پول را برای مدت معینی با نرخ بهره از پیش تعیین شده وام می دهد. ممکن است یک اوراق قرضه را به عنوان توافقی بین وام دهنده و وام گیرنده در نظر بگیرید که شامل جزئیات وام و پرداخت های آن است. اوراق قرضه توسط شرکت ها و همچنین توسط شهرداری ها، ایالت ها و دولت های مستقل برای تامین مالی پروژه ها و سایر موارد منتشر می شود. به عنوان مثال، بازار اوراق قرضه، اوراق بهاداری مانند اسناد صادر شده توسط خزانه داری ایالات متحده را می فروشد. بازار اوراق قرضه، بازار بدهی، اعتباری یا با درآمد ثابت نامیده می شود.

    بازار پول

    معمولاً بازارهای پول محصولاتی با سررسید کوتاه مدت بسیار نقدشونده (کمتر از یک سال) را معامله می‌کنند و با درجه بالایی از ایمنی و بازده نسبتاً کم مشخص می‌شوند. در سطح عمده فروشی، بازارهای پول شامل معاملات با حجم بالا بین مؤسسات و معامله گران است. در سطح خرده فروشی، آنها شامل صندوق های متقابل بازار پول هستند که توسط سرمایه گذاران فردی خریداری می شوند و حساب های بازار پول که توسط مشتریان بانک افتتاح می شوند. افراد همچنین ممکن است با خرید گواهی سپرده کوتاه مدت (CD) یا اسناد خزانه داری ایالات متحده، در میان نمونه های دیگر، در بازار پول سرمایه گذاری کنند.

    بازارهای مشتقات

    مشتقه قراردادی است بین دو یا چند طرف که ارزش آن بر اساس یک دارایی مالی اساسی مورد توافق (مانند اوراق بهادار) یا مجموعه ای از دارایی ها (مانند یک شاخص) است. اوراق مشتقه، اوراق بهادار ثانویه ای هستند که ارزش آنها صرفاً از ارزش اوراق بهادار اساسی که به آن مرتبط هستند، ناشی می شود. یک مشتقه به خودی خود بی ارزش است. به جای معامله مستقیم سهام، در یک بازار مشتقه قراردادهای آتی و اختیار معامله و سایر محصولات مالی پیشرفته معامله می شود که ارزش خود را از ابزارهای اساسی مانند اوراق قرضه، کالا ها، ارزها، نرخ های بهره، شاخص های بازار و سهام به دست می آورند.

    بازارهای آتی جایی هستند که قراردادهای آتی فهرست شده و مورد معامله قرار می گیرند. بازارهای آتی از مشخصات قراردادهای استاندارد شده استفاده می‌کنند، به خوبی تنظیم می‌شوند و از اتاق‌های پایاپای برای تسویه و تایید معاملات استفاده می‌کنند. بازارهای اختیار معامله، به طور مشابه قراردادهای اختیار معامله را فهرست و تنظیم می کنند. هر دو بازار آتی و اختیار معامله ممکن است قراردادهایی را در طبقات مختلف دارایی، مانند سهام، اوراق بهادار با درآمد ثابت، کالاها و غیره فهرست کنند.

    بازارهای کالا

    بازارهای کالا مکان هایی هستند که تولیدکنندگان و مصرف کنندگان برای تبادل کالاهای فیزیکی مانند محصولات کشاورزی (مانند ذرت، دام، سویا)، محصولات انرژی (نفت و گاز)، فلزات گرانبها (طلا، نقره، پلاتین)، یا کالاهای دیگر (مانند پنبه، قهوه و شکر) با یکدیگر رو به رو می شوند. اینها به عنوان بازارهای کالای اسپات شناخته می شوند، جایی که کالاهای فیزیکی با مزایای بازار ثانویه ارز پول مبادله می شوند.

    با این حال، عمده معاملات در این کالاها در بازارهای مشتقه انجام می شود که از کالاها به عنوان دارایی های اساسی استفاده می کنند. معاملات آتی و اختیار خرید کالاها هم در خارج از بورس و هم در بورس های فهرست شده در سراسر جهان مانند بورس کالای شیکاگو (CME) و بورس بین قاره ای (ICE) مبادله می شوند.

    بازار ارزهای دیجیتال

    ارزهای دیجیتال

    در چند سال گذشته شاهد معرفی و ظهور ارزهای دیجیتال مانند بیت کوین و اتریوم، دارایی های دیجیتال غیرمتمرکز مبتنی بر فناوری بلاک چین، بوده مزایای بازار ثانویه ارز ایم. امروزه، صدها توکن ارزهای دیجیتال در دسترس هستند و در سراسر جهان در مجموعه ای از صرافی های ارز دیجیتال مستقل آنلاین معامله می شوند. این صرافی ها میزبان کیف پول های دیجیتالی هستند تا معامله گران بتوانند یک ارز دیجیتال را با ارز دیگر یا پول های فیات مانند دلار یا یورو مبادله کنند.

    از آنجایی که اکثر صرافی های رمزنگاری پلتفرم های متمرکز هستند، کاربران در معرض هک یا کلاهبرداری هستند. صرافی های غیرمتمرکز نیز در دسترس هستند که بدون هیچ مرجع مرکزی کار می کنند. این مزایای بازار ثانویه ارز صرافی ها امکان تجارت مستقیم همتا به همتای (P2P) ارزهای دیجیتال را بدون نیاز به یک مرجع واقعی مبادله برای تسهیل تراکنش ها فراهم می کنند. معاملات آتی و اختیار معامله در برخی از ارزهای دیجیتال نیز موجود است.

    مثالهایی از بازارهای مالی

    مطالب فوق روشن می کند که بازارهای مالی از نظر دامنه و مقیاس گسترده هستند. برای ارائه دو مثال عینی دیگر، نقش بازارهای سهام را در آوردن یک شرکت به عرضه اولیه عمومی سهام و نقش بازار مشتقه خارج از بورس در بحران مالی 09-2008 را در نظر خواهیم گرفت.

    بازارهای سهام و عرضه اولیه های عمومی

    عرضه اولیه

    هنگامی که یک شرکت تأسیس می شود نیاز به دسترسی به سرمایه ی سرمایه گذاران دارد. همانطور که شرکت رشد می کند، اغلب خود را نیازمند دسترسی به مقادیر بسیار بیشتری از سرمایه ای می بیند که می تواند از عملیات جاری یا وام بانکی سنتی به دست آورد. شرکت ها می توانند این حجم از سرمایه را با فروش سهام به مردم از طریق عرضه اولیه عمومی (IPO) تامین کنند. این وضعیت شرکت را از یک شرکت "خصوصی" که سهام آن در اختیار چند سهامدار است به یک شرکت سهامی عام تغییر می دهد که سهام آن متعاقباً در اختیار افراد زیادی از عموم مردم خواهد بود.

    IPO همچنین به سرمایه گذاران اولیه در شرکت فرصتی را ارائه می دهد تا بخشی از سهام خود را نقد کنند و اغلب در این فرآیند پاداش های بسیار خوبی را دریافت می کنند. در ابتدا، قیمت IPO معمولاً توسط پذیره نویسان از طریق فرآیند قبل از بازاریابی تعیین می شود.

    هنگامی که سهام شرکت در بورس عرضه می شود و معاملات در آن آغاز می شود، قیمت این سهام با ارزیابی مجدد ارزش ذاتی و عرضه و تقاضای آن سهام در هر لحظه از زمان توسط سرمایه گذاران و معامله گران، تغییر می کند.

    بازارهای مشتقه خارج از بورس و بحران مالی 09-2008

    در حالی که بحران مالی 09-2008 در ایالات متحده توسط چندین عامل ایجاد و بدتر شد، یکی از عواملی که به طور گسترده شناسایی شده است، بازار اوراق بهادار با پشتوانه وام مسکن (MBS) است. اینها نوعی مشتقات خارج از بورس هستند که در آن جریان‌های نقدی ناشی از وام‌های مسکن فردی دسته‌بندی می‌شوند و به سرمایه‌گذاران فروخته می‌شوند. این بحران نتیجه توالی وقایع بود که هر کدام محرک خاص خود را داشت و با فروپاشی تقریبی نظام بانکی به اوج خود رسید. استدلال شده است که بذرهای این بحران در دهه 1970 با قانون توسعه جامعه کاشته شد که بانک ها را ملزم می کرد اعتبارات مورد نیاز خود را برای مصرف کنندگان کم درآمد کاهش دهند و بازاری برای وام های مسکن ویژه ایجاد کنند.

    مقدار بدهی وام مسکن ویژه که توسط Freddie Mac و Fannie Mae تضمین شده بود، تا اوایل دهه 2000، زمانی که هیئت مدیره فدرال رزرو شروع به کاهش شدید نرخ بهره برای جلوگیری از رکود کرد، ادامه یافت. ترکیبی از الزامات اعتباری سست و بی پایه و پول ارزان باعث رونق مسکن شد که باعث افزایش سفته بازی، افزایش قیمت مسکن و ایجاد حباب در املاک شد. در این میان، بانک‌های سرمایه‌گذاری که به دنبال سود های آسان در پی رکود سال 2001 بودند، نوعی MBS به نام تعهدات بدهی وثیقه‌شده (CDOs) از وام‌های خرید شده در بازار ثانویه ایجاد کردند.

    از آنجایی که وام‌های مسکن ویژه با وام‌های اصلی همراه بودند، هیچ راهی برای سرمایه‌گذاران وجود نداشت که ریسک‌ های مرتبط با محصول را درک کنند. زمانی که بازار CDO ها شروع به گرم شدن کرد، حباب مسکن که چندین سال ایجاد شده بود، سرانجام ترکید. با کاهش قیمت مسکن، وام گیرندگان با قیمت پایین شروع به کوتاهی در پرداخت وام هایی کردند که ارزش آن ها بیشتر از خانه هایشان بود و کاهش قیمت ها را تسریع کرد.

    زمانی که سرمایه گذاران متوجه شدند که MBS و CDO به دلیل بدهی مسمومی که نمایندگی می کنند، بی ارزش هستند، سعی کردند تعهدات را تخلیه کنند. با این حال، بازاری برای CDO ها وجود نداشت. آبشار بعدی ورشکستگی وام‌دهندگان وام های ویژه، سرایت نقدینگی ایجاد کرد که به سطوح بالای سیستم بانکی رسید. دو بانک بزرگ سرمایه‌گذاری، Lehman Brothers و Bear Stearns، تحت فشارِ قرار گرفتن در معرض بدهی‌های وام های ویژه سقوط کردند و بیش از 450 بانک طی پنج سال آینده شکست خوردند. چندین بانک بزرگ در آستانه شکست بودند و با کمک مالی مالیات دهندگان نجات پیدا کردند.

    سوالات پرتکرار در مورد بازارهای مالی

    سوالات پرتکرار

    انواع مختلف بازارهای مالی چیست؟

    برخی از نمونه‌های بازارهای مالی و نقش‌های آن‌ها شامل بازار سهام، بازار اوراق قرضه، کالاها و بازار املاک و مستغلات و چندین مورد دیگر است. این بازارها را می توان به بازار سرمایه در مقابل بازار پول، بازارهای اولیه در مقابل ثانویه و بازارهای فهرست شده در مقابل بازارهای خارج از بورس تقسیم کرد.

    بازارهای مالی چگونه کار می کنند؟

    علیرغم پوشش بسیاری از طبقات دارایی های مختلف و داشتن ساختارها و مقررات مختلف، همه بازارهای مالی اساساً با گرد هم آوردن خریداران و فروشندگان در یک دارایی یا قرارداد و اجازه دادن به آنها برای تجارت با یکدیگر کار می کنند. این اغلب از طریق یک مزایده یا مکانیزم کشف قیمت انجام می شود.

    کارکردهای اصلی بازارهای مالی چیست؟

    بازارهای مالی به دلایل مختلفی وجود دارند، اما اساسی ترین کارکرد این است که امکان تخصیص کارآمد سرمایه و دارایی ها در یک اقتصاد مالی را فراهم کنند. بازارهای مالی با اجازه دادن به یک بازار آزاد برای جریان سرمایه، تعهدات مالی و پول، اقتصاد جهانی را روان‌تر می‌کنند و در عین حال به سرمایه‌گذاران اجازه می‌دهند تا با هدف رشد سرمایه خود در طول زمان مشارکت کنند.

    چرا بازارهای مالی مهم هستند؟

    بدون بازارهای مالی، سرمایه نمی تواند به طور کارآمد تخصیص یابد و فعالیت های اقتصادی مانند بازرگانی و تجارت، سرمایه گذاری و فرصت های رشد به شدت کاهش می یابد.

    شرکت کنندگان اصلی در بازارهای مالی چه کسانی هستند؟

    شرکت ها از بازارهای سهام و اوراق قرضه برای جذب سرمایه از سرمایه گذاران استفاده می کنند. سفته بازان به طبقات مختلف دارایی نگاه می کنند تا روی قیمت های آینده شرط بندی کنند. پوشش‌دهنده‌ها از بازارهای مشتقه برای کاهش ریسک‌های مختلف استفاده می‌کنند و آربیتراژورها به دنبال سود بردن از قیمت‌گذاری نادرست یا ناهنجاری‌های مشاهده شده در بازارهای مختلف هستند. کارگزاران اغلب به عنوان واسطه ای عمل می کنند که خریداران و فروشندگان را با هم جمع می کنند و برای خدمات خود کارمزد یا هزینه ای را دریافت می کنند.

    جمع بندی

    در این مطلب به طور کامل با بازارهای مالی، کارکردهای آنها، نقش مهم آنها در اقتصاد و انواع آنها آشنا شدیم. بازارهای مالی را به روش های مختلف می توان دسته بندی کرد؛ مثلا بازار مالی را می توان به دو دسته ی بازار پول و بازار سرمایه تقسیم کرد. دسته بندی بر اساس دیگر موارد نیز وجود دارد. همچنین بعضی از این بازارها مانند بازار بورس به طور کامل قانونگذاری و تنظیم می شوند. برخی دیگر مانند بازار های خارج از بورس ویا ارزهای دیجیتال از قانونگذاری کمتری برخوردار هستند. در هر صورت فعالیت در هر کدام از آنها نیازمند دانش کافی و مهارت های لازم می باشد.

    بازار اول و دوم بورس چیست | تفاوت شاخص بازار اول و دوم

    بازار اول و دوم بورس چیست | تفاوت شاخص بازار اول و دوم

    امروزه تقریباً اکثر افرادی که بورس مزایای بازار ثانویه ارز را برای سرمایه‌گذاری انتخاب می‌کنند به بازده حاصل از سرمایه‌گذاری و سود آن می‌اندیشند شاید کمتر سرمایه‌گذاری بداند تعریف شاخص بورس چیست؟ چند شاخص در بازار وجود دارد؟ منظور از شاخص بازار اول و دوم بورس چیست؟ تفاوت بازار اول و دوم بورس چیست؟ اصلاً فرقی با یکدیگر دارند؟ سهام کدام بازار بهتر است؟ بازار اول بورس بهتر است یا بازار دوم؟ فرق بازار اول و دوم فرابورس چیست ؟

    در این مقاله به بررسی تفاوت بازار اول و دوم بورس و اینکه بازار اول بورس بهتر است یا بازار دوم خواهیم پرداخت.

    بازار اول (primary market) و دوم(secondary market) بورس چیست؟

    فرق بازار اول و دوم بورس چیست ؟ کلمه “بازار” معانی مختلفی می‌تواند تداعی کند، اما در بیشتر اوقات برای اینکه هم بازار اصلی و هم بازار ثانویه را شامل شود، به‌عنوان اصطلاح همه‌گیر استفاده می‌شود. در واقع، “بازار اول” و “بازار دوم” هر دو اصطلاحات متمایزی هستند. در مطلبی دیگر در مورد “بازار بورس چیست” صحبت کرده ایم.

    بازار اصلی به بازاری که اوراق بهادار در آن ایجاد می‌شود اطلاق می‌شود، درحالی‌که بازار ثانویه بازاری است که در آن بین سرمایه‌گذاران معامله می‌شود.

    دانستن اینکه بازارهای اولیه و ثانویه چگونه کار می‌کنند کلیدی در درک چگونگی معاملات سهام، اوراق قرضه و سایر اوراق بهادار است.

    ما به شما کمک خواهیم کرد که چگونگی عملکرد این بازارها و ارتباط آنها با هر یک از سرمایه‌گذاران را درک کنید.

    دسته‌بندی بازارها از اقداماتی است که در بورس‌های دیگر نیز اجرا می‌شود. در واقع طبقه‌بندی بازار به بازار اول و دوم و بورس اقدامی است که توسط سازمان بورس اوراق بهادار تهران جهت شفافیت اطلاعاتی شرکت‌ها، مشخص‌شدن میزان نقدشوندگی سهام و درصد شناوری‌شان و … که بر اساس معیارهای مشخصی انجام می‌شود، صورت گرفت.

    تفاوت بازار اول و دوم بورس چیست؟

    بازار اول (تابلوی اصلی و فرعی بورس) و بازار دوم چیست؟

    بازار اصلی یا اول محلی است که اوراق بهادار ایجاد می‌شود، درحالی‌که بازار ثانویه محلی است که این اوراق توسط سرمایه‌گذاران معامله می‌شود.

    در بازار اولیه، شرکت‌ها سهام و اوراق قرضه جدید را برای اولین‌بار به مردم می‌فروشند، مانند عرضه اولیه (IPO).

    بازار ثانویه در اصل بازار سهام است و به بورس اوراق بهادار نیویورک، نزدک و سایر صرافی‌های سراسر جهان اشاره دارد.

    بازار اولیه

    بازار اصلی یا اولیه جایی است که اوراق بهادار ایجاد می‌شود. در این بازار است که شرکت‌ها سهام و اوراق قرضه جدید را برای اولین‌بار به مردم می‌فروشند.

    عرضه اولیه یا IPO نمونه‌ای از بازار اولیه است. این معاملات فرصتی را برای سرمایه‌گذاران فراهم می‌کند تا اوراق بهادار را از بانکی خریداری کنند که پذیره‌نویسی اولیه را برای یک سهام خاص انجام داده است. IPO زمانی اتفاق می‌افتد که یک شرکت خصوصی برای اولین‌بار سهام عمومی را منتشر کند.

    این اولین فرصتی است که سرمایه‌گذاران از طریق خرید سهام به سرمایه شرکت کمک می‌کنند. در واقع سرمایه سهام شرکت از وجوه حاصل از فروش سهام در بازار اولیه تشکیل شده است.

    به همین ترتیب، مشاغل و دولت‌هایی که می‌خواهند سرمایه بدهی تولید کنند می‌توانند انتشار اوراق قرضه کوتاه‌مدت و بلندمدت در بازار اولیه را انتخاب کنند.

    نکته مهمی که باید در مورد بازار اصلی بدانید این است که اوراق بهادار مستقیماً از یک ناشر خریداری می‌شود.

    بازار ثانویه

    معمولاً از بازار ثانویه برای خرید سهام از بورس سهام، یاد می‌شود. مشخصه معین بازار ثانویه این است که سرمایه‌گذاران بین خود معامله می‌کنند.

    یعنی در بازار ثانویه، سرمایه‌گذاران اوراق بهادار منتشر شده را بدون دخالت شرکت‌های صادرکننده معامله می‌کنند. به‌عنوان‌مثال، اگر به سراغ خرید سهام شرکتی بروید، فقط با یک سرمایه‌گذار دیگر که سهام آن را در اختیار دارد معامله می‌کنید. د ر مورد شاخص بازار دوم بورس بیشتر بخوانید.

    بازار فرابورس

    تفاوت بازار اول و دوم فرابورس چیست ؟ بعضی اوقات می‌شنوید که از سهمی به‌عنوان سهم بازار فرابورس (OTC) یاد می‌شود. این اصطلاح در اصل به معنای یک سیستم نسبتاً غیر سازمان‌یافته بود که در آن معاملات در یک مکان فیزیکی انجام نمی‌شد. در مقاله ای دیگر به تعریف بازار فرابورس پرداخته ایم .

    این اصطلاح به‌احتمال زیاد از معاملات خارج وال‌استریت حاصل شده بود که در طی بازار بزرگ گاو نر در دهه 1920 رونق گرفت، و در آن سهام “بدون نسخه” در مغازه‌های سهام فروخته می‌شد. به‌عبارت‌دیگر، سهام در بورس اوراق بهادار ذکر نشده‌اند، آنها “بدون لیست” بودند.

    امروزه، اصطلاح “فرابورس” به‌طورکلی به سهام‌هایی گفته می‌شود که در بورس اوراق بهادار یا بورس سهام معامله نمی‌شوند.

    اگرچه سهام یکی از اوراق بهادار است که بیشتر مورد معامله قرار می‌گیرد، اما انواع دیگری از بازارهای ثانویه نیز وجود دارد. به‌عنوان‌مثال، بانک‌های سرمایه‌گذاری و سرمایه‌گذاران شرکتی و فردی صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک و اوراق قرضه را در بازارهای ثانویه خریداری و می‌فروشند.

    در بازارهای ثانویه، سرمایه‌گذاران به‌جای اینکه با نهاد صادرکننده با یکدیگر مبادله کنند.

    از طریق یکسری معاملات مستقل و درعین‌حال به‌هم‌پیوسته، بازار ثانویه قیمت اوراق بهادار را به سمت ارزش واقعی آنها سوق می‌دهد.

    بازار اول (تابلوی اصلی و فرعی بورس) و بازار دوم چیست

    شاخص بازار اول و دوم چیست؟

    به‌طورکلی شاخص بورس TEPIX بیانگر سطح عمومی قیمت‌ها می‌باشد. شاخص انواع مختلفی دارد، مانند شاخص کل، شاخص هم‌وزن، شاخص صنعت و…

    همان‌طور که گفته شد، شرکت‌ها در دودسته اولیه و ثانویه دسته‌بندی می‌شوند. به همین خاطر شاخص هر یک از بازارها به طور جداگانه نیز به تفکیک بررسی می‌شود.

    شاخص بازار اول بیانگر سطح عمومی قیمت شرکت‌های پذیرفته شده در بازار اول و شاخص بازار دوم نیز بیانگر سطح عمومی قیمت‌های پذیرفته شده در بازار ثانویه یا دوم می‌باشد

    شاخص بازار اول و دوم چیست

    شاخص بازار اول و دوم بر اساس درصد بیان می‌شود و با بررسی شاخص بازار اول و دوم و مقایسه آن با شاخص کل بورس متوجه خواهیم شد که بازار به کدام سمت تمایل دارد حرکت کند. هرچند که تأثیر سهام بازار اولیه بر شاخص کل بیش از سهام بازار ثانویه می‌باشد.

    به همین خاطر در ارزیابی سهام پورتفوی بورسی علاوه بر توجه به شاخص کل بورس، شاخص بازار اول و دوم را نیز باید مدنظر قرار دهید.

    بالا بودن درصد شناوری بیشتر سهام بازار اولیه نسبت به سهام بازار دوم موجب افزایش نقدشوندگی سهام این بازار شده است که مزیت بازار اولیه نسبت به بازار ثانویه محسوب می‌شود.

    شاخص بازار اول بورس چیست؟

    بازار بورس تهران، شامل 8 شاخص است که بر اساس آن، یک نظم خاصی در آن حاکم شده است. به‌طور کلی هر یک از این شاخص‌ها بیانگر بازدهی جزئی از بازار است و در نهایت به سهامدار کمک می‌کند تا بتواند دید بهتری نسبت به بازار پیدا کند. شاخص‌های بازار بورس اوراق بهادار تهران شامل، شاخص بازار اول و دوم بورس، شاخص کل، هم وزن و چند مورد دیگر می‌شود.
    شاخص‌ها به طور کلی می‌توانند بر اساس ریسک‌پذیری، میزان کل سرمایه، شناوری سهام یا نقدشوندگی، وضعیت سود سالانه یا سودآوری کلی و حقوق صاحبان سهام، شرکت‌هایی را در زیر مجموعه خود قرار دهند. به‌صورت کلی، سهام‌هایی که در شاخص بازار اول بورس قرار می‌گیرند، از لحاظ بنیادی و نقد شوندگی، در رتبه‌های اول بازار قرار دارند.

    به همین دلیل نیز معمولا شاخص‌های دیگر، روند به اصطلاح شارپ‌تری دارند و دارای ریسک بیشتری به نسبت شاخص اول بورس هستند. معمولا این دسته از سهام‌ها رشد خیلی آرام و پیوسته‌ای دارند و سهام شرکت‌های بزرگ، صنعت فلزات اساسی و پتروشیمی را شامل می‌شوند.

    به‌طور کلی، شاخص اول بازار، بسیار شبیه به شاخص 30 شرکت برتر عمل می‌کند، زیرا سهام مشترک زیادی در این دو گروه قرار می‌گیرد. اگر قصد این را دارید که سهام به اصطلاح شاخص‌ساز و کم ریسک خریداری کنید، بهتر است تا شاخص 30 شرکت برتر یا بازار اول را تحلیل تکنیکال و بنیادی کنید تا به نتیجه خوبی دست پیدا کنید.

    همچنین اگر قصد این را دارید که بدانید در یک روز معاملاتی اوراق بورس بهادار تهران، به‌طور میانگین عملکرد سهام‌های یزرگ بازار به چه نحو بوده است، لازم نیست تا به‌صورت تک تک سهام‌ها را بررسی کنید، زیرا شاخص بازار اول، میانگین مناسبی از این شرکت‌ها را در هر روز معاملاتی نشان خواهد داد.

    سهام‌هایی که در این گروه قرار می‌گیرند، معمولا همبستگی زیادی به نوسانات قیمت دلار نیز دارد، زیرا اکثر این سهام‌ها دلار محور هستند و با رشد قیمت دلار، فروش و در نتیجه سودآوری شرکت‌های موجود در شاخص بازار اول افزایش چشمگیری پیدا خواهد کرد.

    به عنوان نکته آخر، می‌توان گفت که عملکرد این شاخص یا شاخص‌های دیگر، به تنهایی نشان دهنده عملکرد کل بازار نیست، زیرا در بیشتر موارد شاخص بازار اول می‌تواند مثبت باشد و اکثریت بازار قرمزپوش باشند یا اینکه بالعکس آن اتفاق بیفند، پس ملاکی برای قضاوت در ارتباط با کل بازار نیست. اگر به دنبال شاخصی هستید که میانگین عملکرد بازار را به شما نشان دهد، بهتر است تا شاخص هم وزن را دنبال کنید، زیرا در حرکت این شاخص، هر سهمی می‌تواند تاثیر یکسانی بر آن داشته باشد.

    تفاوت بازار اول و دوم بورس چیست؟

    درک تمایز بین بازار اول و بازار دوم مهم است. وقتی شرکتی برای اولین‌بار سهام یا اوراق قرضه منتشر می‌کند و این اوراق را مستقیماً به سرمایه‌گذاران می‌فروشد، این معامله در بازار اصلی یا اول اتفاق می‌افتد.

    برخی از رایج‌ترین و مشهورترین معاملات بازار اولیه، عرضه اولیه سهام یا عرضه‌های اولیه است. در حین عرضه سهام، یک معامله در بازار اولیه بین سرمایه‌گذار خریدار و بانک سرمایه‌گذاری تعهد کننده IPO اتفاق می‌افتد.

    هرگونه درآمد حاصل از فروش سهام بازار اولیه پس از محاسبه هزینه‌های اداری بانک، به شرکت صادرکننده سهام می‌رسد.

    اگر بعداً این سرمایه‌گذاران اولیه تصمیم به فروش سهام خود در شرکت بگیرند، می‌توانند این کار را در بازار ثانویه انجام دهند.

    هرگونه معامله در بازار ثانویه بین سرمایه‌گذاران اتفاق می‌افتد و عواید حاصل از هر فروش به سرمایه‌گذار فروش می‌رسد نه به شرکتی که سهام را صادر کرده است یا به بانک پذیره‌نویسی.

    قیمت‌های بازار اولیه اغلب از قبل تعیین می‌شوند، درحالی‌که قیمت‌ها در بازار ثانویه توسط نیروهای اساسی عرضه و تقاضا تعیین می‌شود.

    اگر اکثریت سرمایه‌گذاران و تحلیلگران بازار معتقد باشند که ارزش سهمی افزایش خواهد یافت، برای خرید آن اقدام می‌کنند و قیمت سهام به طور معمول افزایش می‌یابد. اگر شرکتی سرمایه خود را از دست بدهد یا نتواند درآمد کافی را به دست آورد، با کاهش تقاضا برای آن سهم، قیمت سهام آن کاهش می‌یابد.

    همان‌طور که در تصویر فوق هم مشخص شده است، سرمایه ثبتی شرکت‌های بازار ثانویه بورس باید حداقل 200 میلیارد ریال، درصد شناوری آن‌ها حداقل 10% و سهامی عام باشند.

    همچنین شرکت‌هایی که سرمایه و سودآوری و درصد شناوری آزاد مناسبی دارند (طبق جدول فوق) که نشان از چشم‌انداز مثبت و سودآوری مناسب شرکت دارد، در بازار اول پذیرفته می‌شوند.

    تشخیص بازار اول و دوم

    در تابلوی هر سهم بازاری که شرکت در آن پذیرش شده است، مشخص است و از قسمت مشخص شده در تصاویر می توانید نوع بازاری نماد را متوجه شوید.

    برای مثال بانک ملت با نماد “وبملت” در بازار اول بورس و خودرو سازی سایپا با نماد “خساپا” در بازار دوم بورس قرار دارند.

    بازار اول بورس بهتر است یا بازار دوم

    تفاوت بازار اول و دوم بورس

    خلاصه‌ای از تعریف و تمایز بازار اول و دوم بورس

    شرکت‌ها و سهام در بورس اوراق بهادار تهران به دو دسته بازار اول و دوم (اصلی و ثانویه) تقسیم می‌شود. تقسیم‌بندی شرکت‌ها بر اساس معیارهای سازمان بورس است که درصد شناوری، میزان سرمایه، تعداد سهام‌داران، سابقه فعالیت از جمله معیارهای مهم دسته‌بندی شرکت‌ها می‌باشد.

    در بازارهای سرمایه اولیه، سهام یا اوراق بهادار جدید معامله می‌شوند که آنها را از طریق عرضه اولیه (IPO) به خریداران یا شرکت‌های علاقه‌مند منتقل می‌کنند.

    بازار ثانویه، بازاری است که سهام پذیرش شده از قبل، بین سرمایه‌گذاران معامله می‌شود. برخلاف بازار سرمایه اولیه که سرمایه‌گذاران مستقیماً از فروشنده خرید می‌کنند، سرمایه‌گذاران اوراق بهاداری را که قبلاً در بازار ثانویه دارند معامله می‌کنند.

    بازارهای ثانویه سرمایه محدود به IPOS نیستند، هر سرمایه‌گذار می‌تواند در این بازار اوراق بهادار را معامله یا خریداری کند.

    بورس اوراق بهادار نیویورک (NYSE) ، بورس اوراق بهادار لندن و نزدک نمونه‌هایی از بازارهای ثانویه هستند.

    برخلاف بازار اصلی که شرکت‌ها می‌خواهند در مدت‌زمان کوتاهی اوراق بهادار خود را بفروشند تا حجم موردنیاز را برآورده کنند، حجم اوراق بهادار معامله شده در بازار ثانویه با نوسان یا ثبات یا تقاضا و عرضه تعیین می‌شود و این نیز بر قیمت سهام تأثیر می‌گذارد.

    دسته‌بندی بازارها از اقداماتی است که در بورس‌های دیگر نیز اجرا می‌شود. در واقع طبقه‌بندی بازار به بازار اول و دوم و بورس اقدامی است که توسط سازمان بورس اوراق بهادار تهران جهت شفافیت اطلاعاتی شرکت‌ها، مشخص‌شدن میزان نقدشوندگی سهام و درصد شناوری‌شان و . که بر اساس معیارهای مشخصی انجام می‌شود، صورت گرفت.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.